Wanneer angst uw leven gaat beheersen: herken de vorm, begrijp de oorzaak en weet wanneer u hulp inschakelt
Angst is een normale en zelfs nuttige reactie: ze waarschuwt ons voor gevaar en helpt ons alert te reageren. Het wordt pas een probleem wanneer de angst niet meer in verhouding staat tot de situatie, lang aanhoudt of u belemmert in uw dagelijks leven. Dan spreken we van een angststoornis, een van de meest voorkomende psychische klachten in België. De goede boodschap is dat angststoornissen vaak heel goed behandelbaar zijn.
Angst neemt verschillende gedaanten aan. De vorm bepaalt mee welke aanpak het meest geschikt is:
Angst uit zich zowel lichamelijk als mentaal. Lichamelijk: hartkloppingen, een beklemd gevoel op de borst, zweten, beven, duizeligheid, maag- en darmklachten of slaapproblemen. Mentaal: voortdurende spanning, een gevoel van onheil, prikkelbaarheid, concentratieproblemen en het vermijden van situaties die de angst oproepen. Net dat vermijden houdt de angst op lange termijn in stand.
Een angststoornis ontstaat zelden door één oorzaak. Vaak spelen verschillende factoren samen: een erfelijke gevoeligheid, een aanleg voor piekeren, ingrijpende of stresserende gebeurtenissen, langdurige stress of overbelasting, en soms lichamelijke factoren of middelengebruik. Wie als kind onveiligheid of overbescherming ervoer, ontwikkelt soms makkelijker angstklachten.
Bij milde angst helpt het om een gezond ritme aan te houden: voldoende slaap, beweging en het beperken van cafeïne en alcohol. Ademhalings- en ontspanningsoefeningen of mindfulness verlagen de spanning in het lichaam. Probeer angstige situaties niet stelselmatig te vermijden, maar bouw ze stap voor stap weer op. Praten met iemand die u vertrouwt, lucht vaak al op.
Houdt de angst langer dan enkele weken aan, keert ze steeds terug of beperkt ze uw werk, relaties of dagelijks functioneren, dan is professionele hulp zinvol. Een klinisch psycholoog brengt samen met u de angst in kaart en behandelt ze doelgericht. Cognitieve gedragstherapie is de meest onderzochte en effectieve aanpak bij angst; bij angst na een trauma kan EMDR helpen. De meeste mensen ervaren al na enkele sessies verbetering.
Gaat de angst gepaard met somberheid, paniek die u niet meer onder controle krijgt, of gedachten dat het leven niet meer de moeite waard is, wacht dan niet. Neem contact op met uw huisarts of bel de Zelfmoordlijn op 1813 (gratis, dag en nacht) of Tele-Onthaal op 106. Bij acuut gevaar belt u 112. U hoeft hier niet alleen mee te blijven zitten.
Last van aanhoudende angst? Vind een psycholoog bij u in de buurt →