Hoe uw gedachten, gevoelens en gedrag samenhangen, en hoe u die wisselwerking stap voor stap kunt veranderen
Cognitieve gedragstherapie, kortweg CGT, is een van de meest toegepaste en best onderzochte vormen van psychotherapie. Ze vertrekt van een eenvoudig maar krachtig idee: wat u denkt, wat u voelt en wat u doet, beïnvloeden elkaar voortdurend. Een negatieve gedachte ("dit gaat fout") roept een gevoel op (angst) en stuurt uw gedrag (vermijden). Dat vermijden bevestigt dan opnieuw de gedachte, en zo houdt een klacht zichzelf in stand. CGT helpt u die vicieuze cirkel te herkennen en te doorbreken.
CGT is concreet, actief en gericht op het hier en nu. U onderzoekt samen met uw psycholoog welke gedachten in lastige situaties automatisch opkomen en of die wel kloppen. Vervolgens leert u helpender en realistischer te denken. Even belangrijk is het gedragsdeel: u oefent met nieuw gedrag, bouwt vermeden situaties stap voor stap weer op en test of uw angstige verwachtingen uitkomen. Vaak werkt u tussen de sessies door met huiswerk of een dagboek, zodat u het geleerde meteen in uw dagelijks leven toepast.
CGT is breed inzetbaar en geldt bij veel klachten als de eerste keuze. Ze is bijzonder effectief bij:
Ook bij eetstoornissen, verslaving en een laag zelfbeeld wordt CGT vaak met succes gebruikt, al dan niet in combinatie met andere benaderingen.
Een CGT-traject is meestal kortdurend en doelgericht. Na een of twee kennismakingsgesprekken stelt u samen een heldere doelstelling op. Daarna volgen doorgaans tussen de acht en twintig sessies, afhankelijk van de klacht. U werkt stapsgewijs aan concrete vaardigheden en evalueert geregeld de vooruitgang. Omdat u zelf actief oefent, bouwt u tools op die u ook na de therapie kunt blijven gebruiken, wat de kans op terugval verkleint.
CGT behoort tot de sterkst wetenschappelijk onderbouwde therapievormen. Voor angststoornissen en depressie tonen talrijke studies een duidelijk en blijvend effect aan, vergelijkbaar met of beter dan medicatie bij milde tot matige klachten. Belangrijk om te weten: geen enkele therapie werkt voor iedereen even goed, en het resultaat hangt mee af van de klik met uw therapeut en uw eigen inzet. CGT laat zich bovendien goed combineren met andere methodes zoals schematherapie bij hardnekkigere patronen.
Wilt u met cognitieve gedragstherapie aan de slag, zoek dan een klinisch psycholoog met een aanvullende vorming in CGT. In België is dit een beschermde titel met een visum van de FOD Volksgezondheid. Via de eerstelijns psychologische zorg betaalt u ongeveer 11 euro per sessie; in een vrije praktijk ligt het tarief doorgaans tussen 50 en 80 euro, deels terugbetaald door uw aanvullende verzekering. Bekijk gerust het volledige tarievenoverzicht voordat u start.
Op zoek naar een CGT-therapeut? Vind een psycholoog bij u in de buurt →