Wanneer eten en lichaam uw leven gaan beheersen: herken de signalen en weet dat herstel mogelijk is
Een eetstoornis is een ernstige psychische aandoening waarbij eten, gewicht en lichaamsbeleving een centrale en verstorende plaats innemen. Het draait zelden alleen om voedsel: vaak liggen er diepere gevoelens onder, zoals controleverlies, perfectionisme of een laag zelfbeeld. Het eetgedrag wordt dan een manier om met spanning, onzekerheid of moeilijke emoties om te gaan. Eetstoornissen komen voor op elke leeftijd en bij elk geslacht, al ontstaan ze vaak in de adolescentie. Ze zijn geen kwestie van wilskracht of een keuze, maar een aandoening die om begrip en zorg vraagt. Met de juiste hulp is volledig herstel mogelijk.
Er bestaan verschillende eetstoornissen, die in elkaar kunnen overgaan:
Een eetstoornis blijft vaak lang verborgen, ook voor de naaste omgeving. Mogelijke signalen zijn een sterke preoccupatie met eten, gewicht en calorieen, het vermijden van samen eten, streng tellen of rituelen rond maaltijden, schommelend gewicht en terugtrekgedrag. Ook overmatig sporten, vaak naar het toilet gaan na de maaltijd, wijde kleding om het lichaam te verbergen en perfectionisme kunnen opvallen. Daarnaast komen stemmingswisselingen, prikkelbaarheid en somberheid vaak voor. Wie zich zorgen maakt over een naaste, vooral bij jongeren, doet er goed aan dit bespreekbaar te maken zonder oordeel en met geduld, want schaamte maakt het thema gevoelig.
Eetstoornissen zijn niet alleen psychisch belastend, ze kunnen het lichaam ernstig aantasten. Ondervoeding leidt tot vermoeidheid, uitblijven van de menstruatie, botontkalking, haaruitval en hartritmestoornissen. Herhaald braken beschadigt het gebit en verstoort de zoutbalans, wat gevaarlijk kan zijn voor het hart. Net omdat de lichamelijke gevolgen onderschat worden, is tijdige hulp zo belangrijk. Een arts volgt de lichamelijke toestand mee op, naast de psychologische begeleiding.
Herstel van een eetstoornis vraagt doorgaans een gespecialiseerde, multidisciplinaire aanpak. Een klinisch psycholoog werkt samen met een arts en vaak een dietist en, waar nodig, een psychiater. In therapie kijkt u naar de gevoelens en gedachten onder het eetgedrag, herstelt u stap voor stap een gezonde verhouding tot eten en bouwt u aan uw zelfwaarde. Cognitieve gedragstherapie is een van de meest onderbouwde behandelingen. Hoe vroeger u hulp zoekt, hoe groter de kans op een vlot en volledig herstel.
Bij sterk gewichtsverlies, flauwvallen, hartkloppingen of het gevoel de controle volledig kwijt te zijn, is snelle hulp nodig. Neem dan contact op met uw huisarts. Gaan de klachten gepaard met somberheid of gedachten dat het leven niet meer de moeite waard is, bel dan de Zelfmoordlijn op 1813 (gratis, dag en nacht) of Tele-Onthaal op 106. Bij acuut gevaar belt u 112. U hoeft hier niet alleen voor te staan.
Worstelt u met eten of uw lichaam? Vind een psycholoog bij u in de buurt →