Wanneer neerslachtigheid en weinig energie blijven aanhouden: begrijp het verschil met depressie en weet wanneer u hulp inschakelt
Somberheid is een toestand van neerslachtigheid waarin u zich down, lusteloos en weinig energiek voelt. De wereld lijkt grauwer, dingen kosten meer moeite en u haalt minder plezier uit wat u vroeger graag deed. Zo'n periode hoort bij het leven en is op zich geen ziekte. Ze treedt vaak op na tegenslag, verlies of langdurige stress. Meestal trekt somberheid vanzelf weer op, zeker met de juiste zorg voor uzelf.
Somberheid uit zich op verschillende manieren. U voelt zich neerslachtig of leeg, bent sneller moe en mist energie of zin om dingen te ondernemen. Vaak gaat het samen met prikkelbaarheid, minder concentratie, een veranderde eetlust of slaapproblemen. Ook piekeren en een negatiever beeld van uzelf en de toekomst komen voor. Kenmerkend voor somberheid is dat de klachten meestal milder zijn en er nog lichtpunten en goede momenten blijven.
Somberheid en een depressie liggen op één lijn, maar verschillen in ernst en duur. Bij somberheid blijven er doorgaans goede momenten en herstelt u na verloop van tijd. Bij een klinische depressie zijn de klachten zwaarder, duren ze minstens twee weken vrijwel onafgebroken en verdwijnt het plezier in zo goed als alles. Ook functioneren, slaap en eetlust raken dan duidelijk ontregeld. Twijfelt u waar u staat, dan biedt een gesprek met een professional helderheid.
Bij milde somberheid helpt het om in beweging te blijven, ook al voelt u er weinig voor. Een vast dag- en slaapritme, beweging, frisse lucht en contact met anderen tillen de stemming geleidelijk op. Blijf dingen doen die u normaal deugd doen, ook in kleine stapjes, want stilvallen versterkt de somberheid. Wees mild voor uzelf en beperk alcohol, dat de stemming op termijn juist drukt. Praten met iemand die u vertrouwt, lucht vaak op.
Houdt de somberheid langer dan enkele weken aan, wordt ze zwaarder of beperkt ze uw werk, relaties en dagelijks leven, dan is professionele hulp zinvol. Een klinisch psycholoog helpt u de oorzaken te begrijpen en weer grip te krijgen. Voor een eerste, laagdrempelige stap bestaat eerstelijns psychologische zorg, met een beperkt aantal sessies aan een sterk verlaagd tarief. Wacht niet tot de klachten ernstig worden; vroeg hulp zoeken maakt herstel vaak vlotter.
Slaat de somberheid om in een gevoel van uitzichtloosheid, of komen er gedachten dat het leven niet meer de moeite waard is, wacht dan niet. Neem contact op met uw huisarts of bel de Zelfmoordlijn op 1813 (gratis, dag en nacht) of Tele-Onthaal op 106. Bij acuut gevaar belt u 112. U hoeft hier niet alleen mee te blijven zitten; er is altijd iemand die naar u wil luisteren.
Voelt u zich al langer somber? Vind een psycholoog bij u in de buurt →