Anders waarnemen en verwerken: begrijp wat autisme op volwassen leeftijd betekent en welke ondersteuning houvast biedt
Autismespectrumstoornis (ASS) is een aangeboren manier waarop de hersenen informatie verwerken. Mensen met autisme nemen de wereld vaak intenser en gedetailleerder waar, en verwerken sociale signalen en prikkels op hun eigen manier. Autisme is geen ziekte en zeker geen tekort aan intelligentie of inlevingsvermogen: het is een andere bedrading. Omdat het een spectrum is, verschilt het beeld sterk van persoon tot persoon. Veel volwassenen ontdekken hun autisme pas laat in hun leven.
Autisme uit zich bij iedereen anders, maar enkele kenmerken komen vaak terug:
Veel volwassenen kregen pas laat de diagnose, soms na jaren van het gevoel 'anders' te zijn zonder te weten waarom. Wie van jongs af leerde zich aan te passen en de omgeving te imiteren (camoufleren of maskeren), valt minder snel op, maar dat kost veel energie. Dat verklaart waarom een autismediagnose vaak samengaat met klachten als burn-out, somberheid of overprikkeling. Een diagnose op latere leeftijd geeft vaak rust: eindelijk valt veel op zijn plaats.
Een centraal kenmerk van autisme is de manier waarop prikkels binnenkomen. Geluiden, licht, drukte, geuren of aanrakingen kunnen veel intenser aanvoelen en zich opstapelen. Te veel prikkels tegelijk leiden tot overprikkeling: u raakt uitgeput, gespannen of overweldigd en hebt tijd nodig om te herstellen. Inzicht in uw eigen prikkelgrenzen helpt enorm. Door uw omgeving aan te passen en bewust rustmomenten in te bouwen, voorkomt u dat de spanning te hoog oploopt.
Autisme brengt ook waardevolle kwaliteiten met zich mee. Veel mensen met ASS zijn eerlijk en betrouwbaar, denken analytisch en oog voor detail, en hebben een groot doorzettingsvermogen binnen hun interesses. Een rechtlijnige, loyale manier van denken is op veel plaatsen net een troef. Ondersteuning draait dan ook niet om autisme 'wegwerken', maar om een leven en omgeving vinden waarin uw sterke kanten tot hun recht komen en de belasting beheersbaar blijft.
Vermoedt u autisme, dan biedt een zorgvuldig onderzoek door een klinisch psycholoog of gespecialiseerd team duidelijkheid. Via gesprekken, vragenlijsten en uw levensloop wordt het beeld in kaart gebracht; wat een psycholoog precies doet, leest u in wat is een psycholoog. Ondersteuning is op maat: psycho-educatie, hulp bij prikkelbeheer, sociale situaties en zelfaanvaarding. Een clientgerichte therapie sluit goed aan, omdat ze vertrekt vanuit wie u bent. Zo vindt u uw eigen manier om met meer rust en zelfvertrouwen in het leven te staan.
Vermoedt u autisme bij uzelf? Vind een psycholoog bij u in de buurt →