Niet vechten tegen elke moeilijke gedachte, maar leren leven vanuit wat voor u echt telt
ACT staat voor acceptatie en commitment therapie, uitgesproken als één woord ("act"). Het is een moderne vorm van gedragstherapie die niet draait om het wegwerken of bestrijden van lastige gedachten en gevoelens, maar om er anders mee leren omgaan. Het uitgangspunt is dat pijn, twijfel en tegenslag bij het leven horen. Hoe harder u ertegen vecht, hoe meer ruimte ze vaak innemen. ACT helpt u die innerlijke strijd los te laten en uw energie te richten op een leven dat de moeite waard is.
Centraal staat psychologische flexibiliteit: het vermogen om aanwezig te blijven bij wat u voelt en toch te blijven kiezen voor wat belangrijk is. ACT werkt rond zes vaardigheden, waaronder acceptatie van moeilijke gevoelens, het op afstand leren bekijken van gedachten (zodat u niet meer met elke gedachte hoeft mee te gaan) en het verhelderen van uw persoonlijke waarden. Veel oefeningen zijn ervaringsgericht, met beeldspraak, metaforen en aandachtsoefeningen die nauw aansluiten bij mindfulness.
ACT is breed inzetbaar en is niet gebonden aan één specifieke klacht. De aanpak blijkt waardevol bij angst, bij langdurige stress en overbelasting, bij somberheid en bij chronische pijn of vermoeidheid. Ook wie veel piekert of het gevoel heeft vast te lopen zonder duidelijke diagnose, kan er baat bij hebben. ACT gaat minder uit van "wat is er mis" en meer van "hoe wilt u leven", wat de drempel voor veel mensen verlaagt.
U start met een kennismaking waarin de psycholoog samen met u bekijkt waar u tegenaan loopt en wat u graag anders zou zien. Daarna gaat u stap voor stap aan de slag, vaak met huiswerk en korte oefeningen voor in het dagelijks leven. U onderzoekt welke vermijding u in de weg zit en welke concrete stappen passen bij uw waarden. Een ACT-traject is doorgaans kortdurend tot middellang, afhankelijk van uw situatie en doelen.
ACT is wetenschappelijk goed onderbouwd en wordt beschouwd als een effectieve, bewezen aanpak voor uiteenlopende klachten. De therapie vraagt wel een actieve houding: u oefent zelf en gaat soms bewust het ongemak aan in plaats van het te vermijden. Dat voelt in het begin tegenintuïtief. Bij ernstige depressie, acute crisis of complexe problematiek is ACT meestal een onderdeel van een ruimere behandeling, eventueel in overleg met huisarts of psychiater.
ACT wordt aangeboden door klinisch psychologen, een erkend beroep met een beschermde titel en een visum van de FOD Volksgezondheid. Een psycholoog schrijft geen medicatie voor, maar kan u wel doorverwijzen wanneer dat nodig is. Via eerstelijns psychologische zorg betaalt u ongeveer 11 euro per sessie (4 euro met verhoogde tegemoetkoming), zonder voorschrift. In een vrije praktijk ligt het tarief doorgaans tussen 50 en 80 euro, vaak deels terugbetaald via de aanvullende verzekering van uw ziekenfonds.
Op zoek naar een ACT-therapeut? Vind een psycholoog bij u in de buurt →