Drie verwante beroepen, drie verschillende rollen: zo weet u bij wie u het best terechtkunt
Psycholoog, psychotherapeut en psychiater klinken op elkaar, en ze werken alle drie met de geestelijke gezondheid. Toch verschillen hun opleiding, bevoegdheden en de manier waarop hun zorg wordt vergoed. Wie het onderscheid kent, kiest sneller de juiste hulp. Twijfelt u nog over wat een psycholoog precies is, lees dan eerst wat een klinisch psycholoog doet.
Een psychiater heeft eerst geneeskunde gestudeerd en zich daarna gespecialiseerd in de psychiatrie. Als arts mag hij medicatie voorschrijven, denk aan antidepressiva of slaapmiddelen. Een psychiater werkt vaak bij ernstige of complexe psychische aandoeningen, soms in combinatie met gesprekken. Omdat hij arts is, worden zijn consultaties grotendeels door het RIZIV terugbetaald. U raadpleegt een psychiater meestal op verwijzing van uw huisarts, bijvoorbeeld wanneer klachten zwaar wegen of wanneer medicatie deel uitmaakt van de behandeling.
Een klinisch psycholoog is géén arts en schrijft dus geen medicatie voor. Hij behandelt via gesprekstherapie: samen met u zoekt hij naar inzicht, vaardigheden en verandering. Voor klachten als angst, somberheid of stress is dat vaak precies wat nodig is. Heeft u toch medicatie nodig, dan werkt de psycholoog samen met uw huisarts of een psychiater. Sinds 2016 is de klinisch psycholoog een autonoom erkend gezondheidszorgberoep, met een eigen visum van de FOD Volksgezondheid. U mag hem dus rechtstreeks raadplegen, zonder voorschrift.
In België is psychotherapeut geen apart beschermd beroep. Het is een aanvullende opleiding die iemand bovenop zijn basisvorming volgt. De handeling psychotherapie zelf is wettelijk voorbehouden aan onder meer klinisch psychologen en artsen. Een klinisch psycholoog die zich verder bekwaamde in een therapievorm, noemt zich dus ook psychotherapeut. Let er daarom op dat uw therapeut over een erkende basiskwalificatie beschikt.
Een eenvoudige vuistregel helpt:
De vergoeding verschilt sterk. Een psychiater wordt als arts grotendeels via het RIZIV terugbetaald. Bij een psycholoog hangt het af van de setting: via de eerstelijns psychologische zorg betaalt u slechts een klein bedrag per sessie, in een vrije praktijk ligt het tarief hoger. Daarnaast komen veel aanvullende ziekteverzekeringen tussen in een aantal sessies bij een erkende psycholoog. Het loont dus om dat vooraf even na te vragen bij uw mutualiteit. Alle details vindt u op de pagina over terugbetaling. Wilt u eerst weten welke types er bestaan, lees dan over de soorten psychologen.
Weet u bij wie u terechtkunt? Vind een psycholoog bij u in de buurt →